වර්ෂ 2015 දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.ආ / 30.2 / 62.2 ව්‍යවස්ථා පරස්පර/ පටහැනි කළේ ශ්‍රී ලංකාව අස්ථාවර කිරීමටද? (විනිසුරු කාලය වැඩිකරන "22" දී එය එළිදරව් වෙයිද?)

වර්ෂ 2015 දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.ආ / 30.2 / 62.2 ව්‍යවස්ථා පරස්පර/ පටහැනි කළේ ශ්‍රී ලංකාව අස්ථාවර කිරීමටද? (විනිසුරු කාලය වැඩිකරන "22" දී එය එළිදරව් වෙයිද?)

ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ එකිනෙකට පටහැනි/ පරස්පර ව්‍යවස්ථා 3ක් (83.ආ/30.2/62.2) පැවතීම සහ මෛත්‍රීපාල සේනානායක සහ තවත් අයෙකු එදිරිව ගාමිණී දොන් මහින්දසෝම සහ අනෙකුත් අය [(1998) 2 Sri LR 333] නඩු තීන්දුව සහ 22වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ඇසුරෙන් වර්ෂ 2015 සිට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.ආ , 30.2 සහ 62.2 ව්‍යවස්ථාව එකිනෙකට පටහැනි / පරස්පර කිරීම සිදුකර ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාව අස්ථාවර කිරීමටද යන්න මෙම ලිපියෙන් විමසා බලා ඇත. 1. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.(ආ) ඡේදය අනුව 30.2 සහ 62.2 (ජනාධිපති කාලය සහ පාර්ලිමේන්තු කාලය) සංශෝධනයට ජනමතවිචාරණයක් පැවැත්වීම අවශ්‍ය වේ. 2. 2015 දී 19වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය අවස්ථාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ඉංග්‍රීසි පිටපතේ 83.b ඡේදය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මගින් අර්ථනිරූපණය කරගෙන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 30.2 සහ 62.2 ව්‍යවස්ථා ජනමතවිචාරණයක් නොපවත්වා සංශෝධනය කරගෙන කතානායක සහතිකයද ගෙන නීතියක් කරගෙන ඇති අතර, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 30.2 සහ 62.2 ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය කර ඇති බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයද තීන්දු කර ඇත. (ඉංග්‍රීසි පිටපත අනුව) 3. දැන් පැන නගින ගැටළුව වන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.(ආ) ඡේදය අනුව 30.2 සහ 62.2 ව්‍යවස්ථා (ජනාධිපති කාලය සහ පාර්ලිමේන්තු කාලය) සංශෝධනයට ජනමතවිචාරණයක් පැවැත්වීම අවශ්‍ය වේ යන්න තවමත් පැවතීම විහිළු සහගත තත්ත්වයට පත් වීම වන අතර, ජනමතවිචාරණයක් නොපවත්වා 30.2 සහ 62.2 (ජනාධිපති කාලය සහ පාර්ලිමේන්තු කාලය) සංශෝධනය කර ගැනීම මගින් 30.2 සහ 62.2 ව්‍යවස්ථා (ජනාධිපති කාලය සහ පාර්ලිමේන්තු කාලය) ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.(ආ) ඡේදයට පටහැනි වීමය. 4. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.ආ ඡේදය 1977 ජාතික රාජ්‍ය සභාවේ කතානයකවරයා සහතික කරන ලද නීතියක් වන අතර, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 30.2 සහ 62.2 අනුව්‍යවස්ථා 2015 කතානායකවරයා විසින් සහතික කරන ලද නීතියක් වෙයි. 5. ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ එකිනෙකට පටහැනි/ පරස්පර ව්‍යවස්ථා 3ක් (83.ආ/30.2/62.2) පැවතීම නිරාකරණය කරගැනීමට මෛත්‍රීපාල සේනානායක සහ තවත් අයෙකු එදිරිව ගාමිණී දොන් මහින්දසෝම සහ අනෙකුත් අය [(1998) 2 Sri LR 333] නඩු තීන්දුව සහාය කර ගත හැකිය. මෛත්‍රීපාල සේනානායක සහ තවත් අයෙකු එදිරිව ගාමිණී දොන් මහින්දසෝම සහ අනෙකුත් අය [(1998) 2 Sri LR 333] යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා බලතල සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අර්ථ නිරූපණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් දෙන ලද ඓතිහාසික සහ ඉතාමත් තීරණාත්මක නඩු තීන්දුවකි. මෙම නඩුවේ පසුබිම, මතු වූ නීතිමය ගැටලුව සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව පිළිබඳ සාරාංශය පහත පරිදි වේ: 1. නඩුවේ පසුබිම (Background) • පළාත් සභා තත්ත්වය: 1993 මැයි 17 වන දින පවත්වන ලද මැතිවරණයෙන් උතුරු මැද පළාත් සභාවේ බහුතර බලය එක්සත් ජාතික පක්ෂයට (UNP) හිමි වූ අතර, එහි මහ ඇමතිවරයා ලෙස ජී. ඩී. මහින්දසෝම මහතා කටයුතු කළේය. එවකට උතුරු මැද පළාතේ ආණ්ඩුකාරවරයා වූ මෛත්‍රීපාල සේනානායක මහතා, එවකට ජනාධිපතිනියගේ නියෝග හා උපදෙස් මත, මහ ඇමතිවරයාගේ කැමැත්තෙන් තොරව පළාත් සභාව විසුරුවා හැරීමට පියවර ගත්තේය. පළාත් සභාව විසුරුවා හැරීමට එරෙහිව සභාව විසින් යෝජනාවක් සම්මත කර තිබූ අතර, මහ ඇමතිවරයාද ලිඛිතව තම විරෝධය ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත දන්වා තිබුණි. 2. මතු වූ ප්‍රධාන නීතිමය ගැටලුව (Legal Issue) • ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 154(ආ)(8) ඡේදය ප්‍රකාරව පළාත් සභාවක් කැඳවීමට, කල් තැබීමට සහ විසුරුවා හැරීමට ආණ්ඩුකාරවරයාට ඇති බලය ඔහුගේ තනි අභිමතය පරිදි (Discretionary Power) කළ හැක්කක්ද? නැතහොත්, 154 ඊ.1 ඡේදය අනුව ආණ්ඩුකාරවරයා සැමවිටම පළාත් සභාවේ බහුතරයේ සහය ලබන මහ ඇමතිවරයා ප්‍රමුඛ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ උපදෙස් මත (Advice of the Chief Minister) ක්‍රියා කළ යුතුද? 3. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව (Supreme Court Judgment) අභියාචනාධිකරණ තීන්දුව තහවුරු කරමින්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ අමරසිංහ විනිසුරුවරයා (Amerasinghe J.) ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් විනිසුරු මඩුල්ල විසින් පහත තීන්දුව ලබා දෙමින් • මහ ඇමතිගේ උපදෙස් අනිවාර්යය බවත්, පළාත් සභාවක මහ ඇමතිවරයාට සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලයට සභාවේ බහුතර බලය පවතින තාක් කල්, පළාත් සභාව විසුරුවා හැරීමේදී ආණ්ඩුකාරවරයා අනිවාර්යයෙන්ම මහ ඇමතිවරයාගේ උපදෙස් මතම ක්‍රියා කළ යුතුය (Mandatorily required).ආණ්ඩුකාරවරයාට පළාත් සභාව විසුරුවා හැරීමට තනි අභිමතයක් නැති බවත්, ජනාධිපතිවරයාට පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමට ඇති ආකාරයේ ස්වාධීන තනි බලයක් ආණ්ඩුකාරවරයාට ලබා දී නොමැති බවත්. ආණ්ඩුකාරවරයාගේ බලය පාලනය වන්නේ මහ ඇමතිගේ උපදෙස් මතය.ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ වගන්ති එකිනෙක ගැටෙන සේ අර්ථ නොදක්වා, බලය විමධ්‍යගත කිරීමේ සැබෑ පරමාර්ථය (Devolution of Power) ආරක්ෂා වන පරිදි සමස්ත ව්‍යවස්ථාවම එකට ගළපා කියවිය යුතු බවත් තීරණය විය. 5. ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.(ආ) ඡේදය අනුව 30.2 සහ 62.2 අනුව්‍යවස්ථා එකිනෙකට පටහැනිව/ පරස්පරව නිරාකරණය කර ගැනීමට යාමේදී කතානායකවරුන් 2කු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.(ආ) ඡේදය අනුව 30.2 සහ 62.2 සහතිකය යොදා තිබුණද ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 83.(ආ) ඡේදය ප්‍රමුඛත්වයේ තබා අර්ථනිරූපණ කළ යුතු වන අතර මෙම ව්‍යවස්ථා අර්ථනිරූපණ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 125 සහ 121 වන ව්‍යවස්ථා යටතේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් විනිසුරු ධූර කාලය වැඩි කිරීමේ කාරණා සම්බන්ධයෙන් 22වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය අවස්ථාවේ මතුවන නෛතික කාරණා අනුව සිදුකිරීමට වැඩි ඉඩක් ඇත. 6. වර්ෂ 2015 ජජනාධිපතිවරණය අවස්ථාවේ ජනාධිපති ධූර කාලය අඩු කරන බවට ජජනාධිපතිවරණය ජයගත් ජනාධිපති අපේක්ෂකයා මැතිවරණ වේදිකාවලදී පොරොන්දු වුවද, ජනමතවිචාරණයකට තුඩුදෙන කිසිවක් නොකරන බවද ඒ සමගම ප්‍රකාශ විය. 7. එකම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක එකිනෙකට පටහැනි ව්‍යවස්ථා පවතිද්දී ඒ පිළිබඳ අවධානය යොමු නොකර එම පටහැනිතා නිවැරදි නොකර විනිසුරු ධූර කාලය වැඩි කිරීමේ කාරණා සම්බන්ධයෙන් 22වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය නමින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 107වන සහ 137වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය කිරීමට නීතිපතිවරයා අවසර ලබා දීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආරක්ෂා කිරීමේ සිය යුතුකම ඉටු කිරීමක්ද, සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව උල්ලංඝණය කිරීමේ චෝදනාවටද ඔහු ලක් විය හැකිද යන්න අනාගතයේ තීරණය වනු ඇති අතර මේ සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් ලබා දෙන තීරණය අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ නෛතික ක්ෂේත්‍රයේ බොහෝ වෙනස්කම්ද සිදුවීමට ඉඩ ඇත. නීතීඥ අරුණ ලක්සිරි උණවටුන B.Sc(Col), PGDC(Col) (සමායෝජක) වෛද්‍ය තිලක පද්මා සුබසිංහ අනුස්මරණ නීති අධ්‍යාපන වැඩසටහන දුරකථන 0712063394